Makale

JSON Nedir? Nasıl Kullanılır?

JSON (JavaScript Object Notation), javascript nesne gösterimi olarak çevirilebilecek, siber ortamda veri alıverişi ve dönüştürülmesinde oldukça sık kullanılan çeşitli türde verileri içerebilen metin tabanlı bir veri paketi nesnesidir. Basit yapısıyla hızlı bir araç olan json nesneleri programlamada sıklıkla tercih edilir. Neredeyse her türlü programlama dilinde kullanıldığı için ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını bilmek önemlidir. JSON paketlerini genel olarak bir sözlük yapısına benzetebiliriz. Bir JSON paketinde iki tür kullanım söz konusudur. Birinci kullanımda basitçe key(anahtar), value(değer) sistemi vardır. Ve Json daha çok bu şekilde kullanılır. Bu kullanıma örnek bir json veri paketi aşağıdaki gibidir:

{
"ad": "Ahmet",
"soyad": "Can",
"yas": 21,
"sehir": "Ankara",
"meslek": null
} 

Yukarıdaki örnekte görüleceği üzere  örneğin "ad" anahtar, "Ahmet" onun değeridir. Diğer json kullanımında anahtar-değer yapısı yoktur. Elemanların sırayla dizildiği bir dizi yapısına benzer. Bu kullanıma örnek olarak:

[ "elma", "armut", "kiraz" ]

verilebilir

Json veri paketleri özellikle veritabanından alınan verileri pratik bir şekilde kodlama ortamında işlemek ve düzenleme yapmak için kullanışlı araçlardır. Json yapısı  javascript söz dizimine tasarlanmıştır fakat platformdan bağımsız bir formattır o yüzden neredeyse her programlama dili ile kullanılabilir. Programlama dilleriyle json nesnelerini kullarak verileri kolay biçimde işleyebilir ve gerekli dönüşümleri yaparak json nesneleriyle veritabanı işlemlerinizi yapabilirsiniz.

Json paketlerinde kullanılan temel veri türleri "number, string, boolean, array, object, null" olarak ifade edilebilir. 

Number (Sayı): İnteger veya float tüipindeki veriler json nesnesinde kullanılabilir.

String (Metin): Metinsel veri tiplerini ifade eder

Boolean (Mantıksal): True, False veya 0,1 şeklindeki veri tipidir. Az yer kaplaması açısından gerektiğinde bu şekilde kullanılmalıdır.

Array (Dizi): Bir anahtar içinde birden çok sayıda veriyi tutmak için kullanılır.

Null: İçinde bir değer bulunmayan anahtarlar için kullanılır. Yukarıdaki örnekte meslek anahtarında bir değer olmadığı için null kullanılmıştır.


Örnek JSON kullanımları

Bu kısımda çeşitli ortamlarda json kullanımına örnekler vereceğiz.

Javascript
var ogrencidurum = '{"not":46, "sonuc":true}';
var obj = JSON.parse(ogrencidurum);

console.log(obj.not);
// json nesnesindeki not değişkeninin değerini yazar: 42

console.log(obj.sonuc);
// json nesnesindeki sonuc değişkeninin değerini yazar: true

Bu örnekte javascript'te en temel json kullanımına örnek verilmiştir. parse() fonksiyonuyla json nesnesini bölümlere ayırarak bir değişkene aktarmamızı mümkün kılar. Böylelikle json nesnesinin her bileşenine ihtiyacımız olduğunda yukarıdaki örnekteki gibi ulaşabiliriz.

Php

<?php
$ogrencidurum = '{"not":46, "sonuc":true}';
$obj=json_decode($ogrencidurum);
print $obj->{'not'}; // 46 değerini yazdırır
print $obj->{'sonuc'};  //1 değerini yazdırır
?>

Buradaki örnek json kullanımında Php'de doğrudan json nesnesi olarak tanımlanan bir değişken doğrudan kullanılabilmek üzere json_decode() fonksiyonuyla başka bir değişkene aktarıldı ve bileşenleri gösterildi.

Python

import json
ogrencidurum =   '{"not": 23, "durum": false}'
obj = json.loads(ogrencidurum)
print(obj)
#Çıktı: {'not': 23, 'durum': False}      

Bu Python kodunda öncelikle json kütüphanesini dahil ettik ve "ogrencidurum" adıyla bir json nesnesi oluşturuldu. Daha sonra json verisi json.loads() fonksiyonuyla Python'daki dictionary tipindeki değişkene çevrildi ve yazdırıldı.

Sonuç:

Yukarıdaki örneklerden görüleceği üzere json nesnelerinin kullanımındaki temel mantık bütün programlama dillerinde benzerdir. Yani önce json nesnesi oluşturulur ve alınır, daha sonra program kodu içinde kullanılmak üzere belirli fonksiyonlarla dönüşümleri yapılarak değişkenler aracılığıyla kullanılır. Json kullanımındaki temel mantık veri değiş tokuşunu sağlamaktır.

81 views
YORUMLAR